Ngừng hoạt động gần 50 năm trời, vệ tinh 'xác sống' của Mỹ bất ngờ được tìm thấy bởi nhà thiên văn học nghiệp dư

Theo thống kê, có tới hơn 2000 vệ tinh nhân tạo đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất. Vào cuối vòng đời, phần lớn những vệ tinh này có kết cục khá giống nhau: Bị dừng hoạt động, trước khi bốc cháy hoàn toàn khi rơi trở lại Trái Đất.

Tuy nhiên, bạn có thể rất bất ngờ khi biết rằng có tới hàng nghìn vệ tinh đã hỏng nhưng vẫn lơ lửng đâu đó trên quỹ đạo. Người ta gọi đây là những vệ tinh ‘xác sống’ - không còn được sử dụng, nhưng cũng chưa chết hẳn.

Có tới hàng nghìn vệ tinh 'xác sống' vẫn đang bay quanh Trái Đất

" Hầu hết vệ tinh ‘xác sống’ là những vệ tinh không còn thuộc quyền kiểm soát của con người, hoặc đã hư hỏng ở mức độ nào đó ", Scott Tilley, một nhà thiên văn học nghiệp dư ở Canada cho biết.

Mặc dù không được đào tạo bài bản trong mảng thiên văn vũ trụ, Scott Tilley có niềm đam mê bất tận với công việc săn tìm những vệ tinh ‘xác sống’.

Vào năm 2018, Scott Tilley đã trở nên nổi tiếng khi tìm thấy tín hiệu từ IMAGE – một vệ tinh của NASA vốn đã ‘mất tích’ từ năm 2005. Được phóng lên hồi năm 2000, IMAGE có chức năng nghiên cứu cũng như theo dõi sự tác động của gió Mặt Trời tới từ quyển của Trái Đất. Với sự giúp đỡ của Tilley, NASA đã có thể thiết lập lại liên lạc với tàu thăm dò này sau 13 năm mất tín hiệu liên lạc.

Nhà thiên văn học nghiệp dư Scott Tilley

Sau thành công trên, Scott Tilley tiếp tục tìm kiếm công cuộc tìm kiếm những vệ tinh ‘xác sống’ có tuổi đời còn lâu hơn IMAGE.

" Vệ tinh ‘xác sống’ lâu đời nhất tôi từng thấy là Transit 5B-B. Nó được phóng lên quỹ đạo vào năm 1965 ", ông cho biết. Đây là một vệ tinh dẫn đường chạy bằng năng lượng hạt nhân của hải quân Mỹ. Nó hiện vẫn đang bay quanh Trái Đất ở quỹ đạo cực. Mặc dù đã bị ‘lãng quên’ từ lâu bởi những người vận hành, nhưng nhà thiên văn học nghiệp dư vẫn rất hứng thú với Transit 5B-B mỗi khi nó bay qua 2 vùng cực của Trái Đất.

Phát hiện vệ tinh xác sống ngừng hoạt động gần 50 năm

Gần đây nhất, Scott Tilley đã phát hiện tín hiệu từ một vệ tinh xác sống đã ngừng hoạt động được gần 50 năm, có tên gọi LES-5. Được chế tạo bởi Phòng thí nghiệm Lincoln của Viện Công nghệ Massachusetts, LES-5 được phóng lên quỹ đạo vào năm 1967 để thử nghiệm công nghệ truyền hình vệ tinh.

Vào năm 1972, LES-5 chính thức ngừng hoạt động và được điều khiển để đi vào ‘quỹ đạo nghĩa trang’, nằm ở độ cao 700-1.000km so với mặt nước biển. Đây là nơi ‘an nghỉ’ của các vệ tinh vào cuối vòng đời, nhằm tránh xảy ra va chạm với các vệ tinh vẫn đang hoạt động ở quỹ đạo thấp hơn.

Vệ tinh LES-5 trước khi được phóng lên quỹ đạo vào năm 1967

Mặc dù đã bị ‘lãng quên’ hàng chục năm nay, tuy nhiên theo Scott Tilley, các tấm pin năng lượng mặt trời của LES-5 vẫn có thể tạo ra điện, giúp hệ thống ăng ten của vệ tình này thu phát tín hiệu bình thường.

Được biết, trong quá trình tìm kiếm LES-5, Scott Tilley đã tìm thấy một bài báo ghi rõ tần số vô tuyến hiện được vệ tinh này sử dụng. Từ manh mối này, Scott Tilley quyết định tìm cách kết nối với ăng ten UHF của phiên dịch LES-5.

"Để thực hiện điều này, tôi phải lắp đặt ăng-ten, cũng như tìm kiếm các linh kiện, trang thiết bị cần thiết. Tất cả chúng cần có thời gian để thu thập và lắp ráp lại với nhau".

"Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là hệ thống thu phát tín hiệu của LES-5 vẫn còn hoạt động", ông cho biết. Thậm chí, nhà thiên văn học nghiệp dư này tin rằng rằng LES-5 vẫn có thể nhận được tín hiệu điều khiển từ mặt đất, biến nó trở thành vệ tinh lâu đời nhất vẫn còn hoạt động trên quỹ đạo địa tĩnh.

Về phía Viện Công nghệ Massachusetts – ‘cha đẻ’ của LES-5, đơn vị này vẫn đang thực hiện rất nhiều dự án tuyệt mật cho quân đội Mỹ. Tuy nhiên, khi được trang NPR liên lạc để hỏi việc liệu LES-5 liệu còn có thể nhận tín hiệu điều khiển hay không, đại diện của viện nghiên cứu đã từ chối trả lời. 

Netizen chỉ trích Hari Won không biết phụ chồng, Trấn Thành làm cả một bài "sớ" bênh vợ mà khiến dân tình ghen "nổ mắt"

Mới đây,  Trấn Thành  đã thu hút sự quan tâm lớn từ dân mạng khi không ngần ngại lên tiếng bênh vực bà xã  Hari Won  trước lời góp ý được cho là thiếu thiện chí từ khán giả.  Cụ thể, một khán giả để lại bình luận cho rằng nữ ca sĩ "Anh cứ đi đi" cũng phải học cách chia sẻ, không nên để ông xã chăm sóc từng chút một mãi như hiện tại.  Ngay lập tức, Trấn Thành đã lên tiếng đáp trả để bênh vực Hari Won, khẳng định bà xã đang làm rất tốt vai trò của mình và bản thân anh là mẫu người thích chăm sóc nên không có bất cứ vấn đề gì cả. Nhìn "đoạn sớ" bênh vợ của Trấn Thành mà dân tình thích thú, cũng "ghen nổ mắt" vì độ chiều chuộng của nam MC. 

• Vợ chồng người ta tình bể bình, nhìn sang Trấn Thành đăng mỗi tấm ảnh mà bị Hari Won "vạch trần" thấy thương

"Người phụ nữ hạnh phúc nhất là người không cần làm gì cho chồng mà chồng vẫn yêu. Người phụ nữ thông minh là người hiểu rõ chồng mình muốn gì và đáp ứng điều đó 1 cách khôn ngoan, biết là bạn có ý tốt nhưng cảm ơn, vì tôi thích chăm sóc và vợ tôi đang làm rất tốt vai trò còn lại", Trấn Thành nói.

Trấn Thành lên tiếng bênh vực Hari Won trước bình luận cho rằng nữ ca sĩ nên học cách chia sẻ với chồng nhiều hơn.

Câu trả lời này nhanh chóng nhận được rất nhiều sự ủng hộ từ số đông khán giả, thu hút hơn 1 nghìn like. Không ít ý kiến đều cho rằng việc nam MC chăm sóc bà xã từng li từng tí, kể cả vào bếp nấu ăn mỗi ngày phiên dịch là điều cần làm để hâm nóng tình cảm vợ chồng. Trong khi đó, Hari Won cũng luôn biết cách quan tâm, chăm sóc ông xã qua những hành động nhỏ.

Thời gian qua, Trấn Thành rất chịu khó vào bếp nấu ăn tẩm bổ cho bà xã. Đây cũng là một trong những lý do làm nảy sinh ý kiến cho rằng Hari Won không biết cách chia sẻ với chồng.

Tuy nhiên khi theo dõi hành trình yêu đến lúc về chung nhà của Hari Won và Trấn Thành có thể thấy, nữ ca sĩ gốc Hàn cũng rất biết cách chăm sóc ông xã bởi những hành động nhỏ, tinh tế.

Báo Úc lý giải "kết quả phi thường" của Việt Nam trong chống dịch Covid-19

Bài viết có tựa đề "Việt Nam không có ca nhiễm mới trong 12 ngày. Tại sao?" đã được đăng tải trên tờ Sydney Morning Herald của Úc hôm 29-4.

Theo báo Sydney phiên dịch Morning Herald, Việt Nam đã thực hiện một loạt biện pháp sâu rộng giúp làm chậm đáng kể khả năng lây lan của virus SARS-CoV-2. Trong khi một số nước Đông Nam Á như Singapore và Malaysia tận hưởng thành công bước đầu trong kiểm soát đại dịch trước khi bị ảnh hưởng bởi làn sóng thứ 2 thì Việt Nam đã giữ tỉ lệ lây nhiễm Covid-19 ở mức rất thấp.

Cụ thể, Việt Nam đã thực hiện các quy định nghiêm ngặt như tạm ngưng lễ hội tôn giáo, sự kiện thể thao và đóng cửa các cơ sở làm đẹp, massage, quán bar và khu vui chơi giải trí.

Một lý do khác giúp Việt Nam thành công trong việc giữ tỉ lệ lây lan dịch bệnh Covid-19 ở mức thấp là nhờ vào tiến hành 133.000 xét nghiệm. Đây là một trong những con số cao nhất trong khu vực, theo website theo dõi Covid-19 của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế có trụ sở tại Mỹ.

Báo Sydney Morning Herald của Úc hôm 29-4 đăng tải bài viết lý giải kết quả phi thường của Việt Nam trong phòng chống dịch Covid-19. Ảnh: Luong Thai Linh/EPA

Ngoài ra, việc tụ tập trên 20 người ở nơi công cộng cũng bị cấm, đồng thời, chính phủ tạm ngưng nhập cảnh với tất cả người nước ngoài từ ngày 22-3 và tăng cường biện pháp liên lạc theo dõi và cách ly.

Báo Sydney Morning Herald cũng đánh giá chính phủ Việt Nam đã hành động nhanh chóng với sự hỗ trợ từ lực lượng quân đội và cảnh sát giúp ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Ca nhiễm Covid-19 đầu tiên ở Việt Nam được ghi nhận vào hồi tháng 1 nhưng sau 4 tháng, số ca nhiễm giữ ở mức 270 ca. Đến nay (ngày 30-4), sau hơn 13 ngày liên tiếp, Việt Nam không ghi nhận ca nhiễm mới nào và không có người tử vong vì dịch bệnh.

Các nhà khảo cổ vừa xác định nơi đáng sợ nhất trong lịch sử Trái Đất, nếu được du hành thời gian cũng không ai dám đặt chân tới

Các nhà khoa học quốc tế vừa tiến hành phân tích các hóa thạch tìm được ở phía Bắc vùng lãnh thổ Tây Sahara, thuộc thành hệ địa chất Kem Kem . Đây là một nhóm địa chất dọc biên giới giữa Ma-rốc và An-giê-ri , có địa tầng bắt nguồn từ kỷ Phấn trắng muộn và được xem là "thời kỳ bùng nổ" các loài thú ăn thịt.

Lúc đó, Sahara vẫn chưa phải là hoang mạc như bây giờ mà gần giống như rừng mưa nhiệt đới, với môi trường sống rất đa dạng và... kinh hoàng đối với con người. 

Nhóm nghiên cứu cho biết: "Hiện nay không có hệ sinh thái nào trên Trái Đất mà chứa đựng các loài động vật ăn thịt to xác như ở nhóm Kem Kem. Mặc dù chỉ giới hạn ở vùng Bắc Phi, nhưng Kem Kem có độ đa dạng sinh học vượt trội so với cả châu Phi hiện đại".

Ngày xửa ngày xưa, Sahara vẫn còn là rừng mưa nhiệt đới với đầy đủ các sinh vật dữ dằn thế này (Tranh: Davide Bonadonna)

Trên thực tế, các hóa thạch tìm thấy ở thành hệ địa chất Kem Kem đã được trưng bày ở khắp nơi trên thế giới, vì chúng nằm không quá sâu dưới lòng đất. Một vài mẫu hóa thạch có tuổi đời khoảng 100 triệu năm, tức là con người chưa bao giờ tiếp xúc với những sinh vật cổ xưa này và chắc chắn cũng không muốn có bất kỳ va chạm nào.

Tại sao ư? Bởi vì thành hệ địa chất Kem Kem được xem là "nơi đáng sợ nhất trong lịch sử Trái Đất, một tọa độ mà bất kỳ kẻ du hành thời gian nào cũng sớm bỏ mạng" - theo chia sẻ của Phó giáo sư Tiến sĩ Nizar Ibrahim từ trường ĐH Detroit Mercy (Mỹ), cũng là trưởng nhóm nghiên cứu khảo cổ lần này.

Các hóa thạch của nhóm Kem Kem bao gồm các loài như khủng loang bạo chúa, dực long (thằn lằn có cánh), cá sấu thời cổ đại và nhiều loài "quái vật" sống dưới nước.

Khủng long Spinosaurus chuyên săn bắt cá là loài vật dữ tợn mà ngay cả trong mơ cũng không ai muốn đụng độ (Tranh: Davide Bonadonna)

"Nơi đó toàn những con thủy quái khổng lồ, là tổ tiên của cá vây tay và cá phổi ngày nay nhưng to gấp 4-5 lần" - giảng viên David Martill từ trường ĐH Portsmouth (Anh) thuộc nhóm nghiên cứu cho biết.

Ngoài ra, n hóm địa chất Kem Kem còn có "một loài cá nước ngọt với vẻ ngoài gần giống cá mập. Nó có tên khoa học là onchopristis, mõm tua tủa đầy gai như dao găm nhìn rất đáng sợ nhưng cũng óng ánh đẹp mắt" - giảng viên Martill nói thêm.

Con onchopristis (dưới cùng) chỉ giống như "cá vàng" so với những loài vật to kinh khủng vào thời cổ đại (Ảnh: Pinterest)

Những phát hiện nói trên trích từ công trình nghiên cứu đăng phiên dịch trên tạp chí ZooKeys , hợp tác giữa các trường đại học ở Detroit, Chicago, Montana (Mỹ), Portsmouth, Leicester (Anh), Casablanca (Ma-rốc), Montreal (Canada) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Paris (Pháp). Cuộc nghiên cứu này được xem là toàn diện nhất về chủ đề hóa thạch ở Sahara trong số các báo cáo từ năm 1936 đến nay.

(Theo news.com.au)

Tầm nhìn 10.000 năm trong chiếc đồng hồ 1.000 năm mới kêu 1 lần đang được Jeff Bezos xây dựng trong một ngọn núi

Các kỹ sư và nhà xây dựng đang chế tạo một chiếc đồng hồ khổng lồ nằm trong một dãy núi ở phía tây bang Texas với khả năng hiển thị thời gian trong vòng 10.000 năm tới. Và chủ nhân của nó chính là Jeff Bezos - tỷ phú giàu nhất hành tinh.

Jefff Bezos muốn xây dựng một chiếc đồng hồ có thể hiển thị thời gian trong 10.000 năm tới.

Có không ít điều thú vị về chiếc đồng hồ đặc biệt này. Được biết, đây là "đứa con tinh thần" của Daniel Hillis, một doanh nhân và nhà khoa học máy tính. Ông là người đầu tiên mường tượng ra chiếc đồng hồ 10.000 năm vào năm 1986. Hiện ông là Giáo sư giảng dạy tạo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), nơi vốn nổi tiếng với việc chế tạo ra siêu máy tính hay robot khủng long tự hoạt động.

Chiếc đồng hồ 10.000 năm hoạt động như thế nào?

Sự lâu dài của thời gian là thách thức kỹ thuật lớn với đội ngũ xây dựng. Chiếc đồng hồ đặc biệt trên được Hillis thiết kế để chạy chậm hơn rất nhiều lần so với nhịp thời gian thông thường. Theo đó, nó sẽ chỉ tích tắc mỗi năm một lần, kim thế kỷ cứ 100 năm mới di chuyển một nhịp và sau mỗi 1.000 năm chuông mới lại đổ một lần.

Các chuyên gia đã cho nổ nhiều khu vực khác nhau của dãy núi Sierra Diablo (cũng do Jeff Bezos sở hữu) để lắp đặt các bánh răng và bánh đà. Theo nhà sáng lập tập đoàn Amazon, chiếc đồng hồ cao khoảng hơn 150 mét, tất cả đều vận hành bằng cơ với nguồn năng lượng từ chu trình nhiệt ngày/đêm và được đồng bộ hóa vào buổi trưa.

Hình ảnh bên trong nơi đặt chiếc đồng hồ đặc biệt.

Trong một bài đăng trên Twitter vào tháng 2/2018, vị tỷ phú viết: "Quá trình lắp ráp đã bắt đầu. Chiếc đồng hồ này là biểu tượng cho thời gian và tư duy lâu dài. Nó sẽ sớm được hoàn thành nhờ các thiên tài Danny Hillis, Zander Rose và toàn bộ đội ngũ xây dựng".

Nhiều người đã so sánh đồng hồ 10.000 năm với những căn phòng bên trong đại kim tự tháp Giza của Ai Cập.

Ý nghĩa của chiếc đồng hồ 10.000 năm

Hillis thành lập tổ chức phi lợi nhuận Long Now năm 1996 để hoạt động như một đơn vị hỗ trợ cho dự án xây dựng đồng hồ 10.000 năm của mình. Năm 2011, tờ Wired cho biết Bezos và Hillis vốn là bạn bè lâu năm và họ đã bắt đầu lên kế hoạch từ năm 2005.

Bezos giải thích chiếc đồng hồ 10.000 năm là một cách để nhắc nhở mọi người rằng tương lai xa không chỉ tồn tại mà còn là điều mà các thế hệ sau của họ sẽ trải qua. Vì vậy, chúng ta cần tư duy lâu dài thay vì chỉ giới hạn trong nhiều tháng, nhiều năm trước các vấn đề của Trái Đất và có trách nhiệm hơn với cộng đồng xã hội. Làm như vậy cũng chính là có trách nhiệm với con cháu của chúng ta.

Một bộ phận của chiếc đồng hồ 10.000 năm.

Theo một trang web, hành trình tham quan chiếc đồng hồ sau khi quá trình lắp đặt hoàn tất không phải quá dễ phiên dịch dàng vì sân bay gần nhất cách đó vài giờ lái xe và đường mòn dẫn lên nơi đặt đồng hồ cao hơn 600 mét so với nền thung lũng.

Hiện vẫn chưa có thông tin cụ thể về thời điểm hoàn thành dự án nhưng nhiều khả năng việc này sẽ tốn không ít thời gian (tất nhiên không phải 10.000 năm nữa). Cho đến thời điểm này, chi phí xây dựng chiếc đồng hồ đã lên tới 42 triệu USD và dự kiến đó chưa phải con số cuối cùng.

Nội dung đặc biệt trong tờ giấy "bất di bất dịch" dán trên tủ lạnh của tỷ phú giàu nhất hành tinh, tự nhắc nhở mình ghi nhớ mỗi ngày

iOS 13.5 giúp người dùng mở khoá iPhone dễ dàng hơn khi đeo khẩu trang

Apple mới đây đã tung ra bản cập nhật iOS 13.5 Beta dành cho các lập trình viên. Điểm nhấn của bản cập nhật này là việc nó tích hợp hàm API cho phép các cơ quan y tế có thể phát triển ứng dụng cảnh báo người dùng nếu họ đã tiếp xúc với người bị nhiễm COVID-19. Tuy nhiên, bên cạnh đó, iOS 13.5 còn mang đến một cải tiến khác rất hữu ích với người dùng trong mùa dịch này. 

Cụ thể, trong thời gian qua, người dùng đã liên tục phàn nàn về việc khó mở khoá chiếc iPhone của mình bằng Face ID do phải đeo khẩu trang. Trên iOS 13.5, Apple đã phần nào giải quyết được vấn đề này. Nếu phát hiện người dùng đang đeo khẩu trang, bảng nhập mật mã (Passcode) sẽ xuất hiện nhanh hơn, từ đó giúp người dùng có thể dễ dàng hơn trong phiên dịch việc mở khoá thiết bị của mình.

Bảng nhập mật khẩu (passcode) xuất hiện nhanh hơn khi người dùng đeo khẩu trang.

Rõ ràng ở thời điểm hiện tại, việc sử dụng một chiếc điện thoại với cảm biến vân tay (như đa số những chiếc máy Android hiện nay, hay thậm chí là cả chiếc iPhone SE giá rẻ của Apple) là thuận tiện hơn rất nhiều so với công nghệ nhận diện khuôn mặt. Dù vậy, giải pháp tình thế này của Apple sẽ là một lý do quan trọng nhằm thôi thúc người dùng nâng cấp lên iOS 13.5.

Hiện tại, iOS 13.5 vẫn đang ở trong giai đoạn beta, và người dùng cuối sẽ sớm được cập nhật lên phiên bản này trong thời gian tới.

Đưa XCode vào iOS/iPad OS, Apple có thể vừa tìm thấy vũ khí để giáng cho Android một đòn chí tử

Áp dụng nguyên lý tĩnh điện cơ bản, bạn có thể tăng thêm 20% hiệu quả lọc cho khẩu trang vải của mình

Khẩu trang vải cotton có thể đạt tới hiệu quả lọc trên 60% với các hạt aerosol ở kích thước dưới 300 nm và 80% các hạt có kích thước trên 300 nm. Đó là kết quả từ một nghiên cứu đo đạc chính xác của Phòng thí nghiệm quốc gia Argonne và Đại học Chicago, Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, bất ngờ hơn nữa, các nhà khoa học cho biết bằng cách may thêm một lớp lụa hoặc vải sợi tổng hợp như chiffon, flannel vào cùng với cotton, hiệu quả lọc của khẩu trang vải sẽ tăng lên thêm 10-20% nữa. Và đó là nhờ hiệu ứng tĩnh điện cơ bản.

Thay vì chỉ bắt giữ các hạt aerosol lớn không thể chui lọt các kẽ hở vải của khẩu trang cotton, vải lụa hoặc sợi tổng hợp có thể dùng lực hút tĩnh điện để hút các hạt aerosol có kích thước nhỏ hơn cả mắt vải của chúng. 

Kết hợp hai loại vải có tính chất đối ngược nhau, hóa ra lại là sự bổ sung cho nhau để tăng hiệu quả lọc của khẩu trang.

Áp dụng nguyên lý tĩnh điện cơ bản, bạn có thể tăng 20% hiệu quả lọc cho khẩu trang vải của mình

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học đến từ Phòng thí nghiệm quốc gia Argonne và Đại học Chicago ở Hoa Kỳ. Trong đó, họ đã lấy nhiều loại vật liệu vải phổ biến và thử nghiệm tính chất lọc cơ học và tĩnh điện của chúng.

Qua quá trình thử nghiệm này, các công thức kết hợp nhiều loại vải để tạo thành lớp lọc hiệu quả cho khẩu trang đã được tìm ra. Đồng thời, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng độ khít của khẩu trang, hay nói cách khác là cách đeo chúng là yếu tố quyết định đến hiệu quả bảo vệ bạn trong đại dịch COVID-19.

" Chúng tôi đã thực hiện các nghiên cứu này cho một số loại vải phổ biến bao gồm cotton, lụa, chiffon, flannel, các loại vải sợi tổng hợp khác nhau và kết hợp nhiều loại trong số chúng ", tác tác giả giải thích trong nghiên cứu đăng trên tạp chí ACSNano của Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ.

" Nhìn chung, chúng tôi thấy rằng sự kết hợp của nhiều loại vải phổ biến khác nhau được sử dụng trong khẩu trang vải có khả năng cung cấp sự bảo vệ đáng kể, chống lại việc truyền các hạt aerosol".

Để tạo ra môi trường thử nghiệm lọc cho các chất liệu vải này, các nhà khoa học sử dụng một buồng trộn khí dung, tạo ra các hạt aerosol trong không khí. Các hạt aerosol có thể mang theo virus corona, và chúng thường có kích thước nhỏ hơn cả giọt bắn đường hô hấp, nên khó lọc hơn.

Một ống nhựa PVC được nối một đầu vào buồng khí dung, đầu còn lại được nối sang một buồng áp suất âm có kiểm soát. Qua đó, không khí sẽ được hút từ buồng khí dung sang buồng áp suất âm theo từng mức áp suất khác nhau, mô phỏng hơi thở của người đeo khẩu trang.

Các nhà khoa học sẽ thu không khí trong buồng áp suất âm và đo xem có bao nhiêu hạt aerosol đã đi xuyên qua vật liệu vải của khẩu trang. Một phạm vi lớn các hạt có kích thước từ khoảng 10 nanomet đến 10 micromet đã được thử nghiệm.

Để dễ hình dung, một sợi tóc của con người có đường kính khoảng 50 micromet, và 1.000 nanomet thì có giá trị bằng 1 micromet. Các hạt virus corona có đường kính từ 80 đến 120 nanomet. Các giọt bắn mang virus có kích thước trên 10 micromet.

Nghĩa là nghiên cứu này chỉ khảo sát các hạt aerosol nhỏ hơn giọt bắn nhưng logic ở đây là nếu khẩu trang đã chặn được các hạt nhỏ này, chúng cũng có thể chặn được các hạt lớn hơn. Cả giọt bắn và aerosol hiện đều được cho là con đường lây nhiễm của virus SARS-CoV-2 đang gây ra đại dịch COVID-19.

Các thử nghiệm cho thấy các loại vải lụa tổng hợp, satin, chiffon và flannel cho hiệu quả lọc aerosol kém, với hiệu quả chỉ đạt 14-25% với các hạt nhỏ hơn 300 nm và 25-59% với các hạt lớn hơn 300 nm. Vải cotton cho độ lọc hiệu quả nhất ở 64% với các hạt nhỏ hơn 300 nm và 82% với các hạt lớn hơn 300 nm.

Tuy nhiên, khi kết hợp hai nhóm vải này lại với nhau, các nhà khoa học nhận thấy các lớp lọc hybrid mà chúng tạo ra đã cho hiệu quả lọc vượt trội hơn hẳn. " Hiệu suất lọc của các thiết kế hydrid (như cotton-lụa, cotton-chiffon, cotton-flannel) là> 80% (đối với các hạt <300 nanomet) và> 90% (đối với các hạt> 300 nanomet) ", họ viết trong kết luận của nghiên cứu.

" Chúng tôi suy đoán rằng sự cải thiện hiệu suất của các thiết kế hydrid có thể bắt nguồn từ hiệu ứng kết hợp giữa lọc cơ học và tĩnh điện".

Hiệu ứng hút tĩnh điện, mặc dù các hạt có kích thước nhỏ hơn lỗ hở của khẩu trang nhưng vẫn bị bề mặt vải hút lại.

Hiệu ứng lọc cơ học là khi các hạt aerosol lớn hơn lỗ hở của vải được giữ lại trên đó, hoặc chúng đập vào bề mặt sợi vải và bám lại. Các loại vải như cotton có mật độ dệt càng cao thì hiệu ứng lọc cơ học càng hiệu quả.

Ngược lại, hiệu ứng lọc tĩnh điện là khi các hạt aerosol bay qua một bề mặt vải bị tĩnh điện - mặc dù có kích thước nhỏ hơn lỗ hở vải nên lẽ ra có thể bay xuyên qua đó - thì bây giờ chúng lại bị lực hút tĩnh điện giữ lại và bám vào trên sợi vải.

Và như chúng ta đều biết, các loại vải như lụa, polyester hay vải tổng hợp làm điều này tốt hơn cotton. Do vậy, kết hợp cả hai cơ chế lọc bằng hai chất liệu vải đối lập có thể làm tăng hiệu phiên dịch quả lọc cho các loại khẩu trang.

Áp dụng nguyên lý tĩnh điện cơ bản, chúng ta có thể làm khẩu trang vải hiệu quả hơn.

Nhưng dù khẩu trang có lọc hiệu quả đến cỡ nào đi chăng nữa, các nhà khoa học cho biết nếu bạn không đeo chúng đúng cách, hay nói cách khác để khẩu trang hở, hiệu quả lọc của chúng sẽ giảm xuống. Điều này không chỉ xảy ra với khẩu trang vải, mà còn cả khẩu trang y tế và khẩu trang N95.

" Các nghiên cứu của chúng tôi cũng ngụ ý rằng các khoảng trống (do đeo khẩu trang không khít) có thể làm giảm hơn 60% hiệu quả lọc ", các nhà nghiên cứu viết. Vì vậy, họ đề nghị ngoài việc thiết kế lớp lọc tốt cho các loại khẩu trang vải, chúng ta còn phải thiết kế cơ chế đeo bao gồm dây đeo và nẹp mũi của chúng thật khít và ôm sát mặt người sử dụng.

Chỉ có vậy, bạn mới có được một loại khẩu trang vải tối ưu nhất và bảo vệ bạn tốt nhất khỏi COVID-19 và cả các hạt bụi có kích thước nhỏ trong không khí.

Tham khảo Sciencealert

Khẩu trang làm từ áo ngực trở thành sản phẩm bán chạy tại Nhật Bản